Centre Culturel Angevin d'Espéranto / Anĝeva Esperanto-Asocio

Vous êtes ici  :  Accueil > Ils l’ont utilisé > Correspondance du Japon > Messages mai 2011

Le 16 mai

(message précédent : 11 mai) (rapide traduction avec contributions de Simone ; le texte, en espéranto seulement, se trouve sur le site de SAT : ici)


Deklaro pri la sekureco de legomoj el Gunma
(ci-dessus) Affichage sur la sécurité alimentaire des légumes de Gunma

Jam tuj post la cunamo komenciĝis la kerno-fandiĝo
La fusion du cœur avait déjà commencé aussitôt après le tsunami

La 15an la elektro kompanio Tokio publikigis raporton pri la stato de la reaktoro n-ro 1 jene :

La 11an de marto je 14h26 okazis la tertremo kaj tuj poste aŭtomate haltis la reaktoro. Pro la cunamo instalaĵo por ricevi elektron el ekstere ankaŭ damaĝiĝis kaj elektro haltis. Je 15h30 la cunamo venis kaj damaĝis la krizokazan generatoron, pro kio tute perdiĝis elektro por malvarmigi la kernon.
En la kerno pli kaj pli perdiĝis malvarmiga akvo pro varmo el la nukleaj brulaĵoj. Je 18h00 la akvo-nivelo malaltiĝis ĝis la pinto de nukleaj brulaĵoj kaj komenciĝis la parta nudiĝo de la brulaĵoj. Samtempe la temperaturo de la kerno subite altiĝis.
Je 19h30 la akvo-nivelo tiel malaltiĝis, ke la tuta brulaĵstangaro estis en la stato de “tuta nudiĝo”, nome tute ekster la akvo. Tubo, kiu kovras la brulaĵstangaron, ekfandiĝis de sube, kiam ĝi superis 1800 gradojn, kaj post 20 minutoj la centra parto de la kerno fandiĝis kaj defalis. Je 21h00 la temperaturo atingis 2800 gradojn, en kiuj povas fandiĝi brulaĵgranuloj.
La 12an de marto je 6h50 ĉiuj brulaĵstangoj falis en la fundon de la reaktor-premujo. (fino de la raporto)

Le 15 mai, la compagnie d’électricité Tokyo a publié un rapport sur l’état du réacteur n°1 :

Le tremblement de terre s’est produit le 11 mars à 14h26 et le réacteur s’est arrêté aussitôt automatiquement. À cause du tsunami, l’installation de réception du courant depuis l’extérieur a également été endommagée et il y a eu une panne de courant. À 15h30, le tsunami est arrivé et a endommagé le générateur de secours, c’est pourquoi il n’y a plus du tout eu de courant pour refroidir le cœur.
Dans celui-ci, l’eau de refroidissement s’est de plus en plus évaporée à cause de la chaleur des combustibles nucléaires. À 18h, le niveau de l’eau a baissé jusqu’au sommet des combustibles nucléaires et ceux-ci ont commencé à être partiellement découverts. En même temps, la température du cœur a soudainement augmenté.
À 19h30 le niveau de l’eau avait baissé de telle façon que l’ensemble des barres de combustible était dans un état de “dénuement complet”, c’est-à-dire complètement hors de l’eau. Un tube, qui recouvre les barres de combustible, a commencé à fondre dans sa partie inférieure, quand il a dépassé 1800 degrés, et 20 minutes après, la partie centrale du cœur fondait et chutait. À 21h la température atteignait 2800 degrés, suffisamment pour que puissent fondre les composants de combustible.
Le 12 mars, à 6h50, toutes les barres de combustible sont tombées au fond de la cuve du réacteur. (fin du rapport)

La elektra kompanio Tokio estis publikiginta, ke antaŭ 9h00 la 12an de marto la kerno tute nudiĝis el la malvarmiga akvo, sed laŭ la ĉi-foja raporto, ĝis la 9a horo jam la kerno tute fandiĝis. La kompanio starigis laŭ la erara analizo la planon reordigi la reaktoron.
La vorto “kernofandiĝo” teruras min. Tiu signifas la fatalan staton de la reaktoro. Krome ne nur unu reaktoro, sed ankaŭ aliaj estas en tre malfacila stato. Ĉu oni povas bone regi la nukleaĵojn ? Multaj homoj jam pensas, ke la plej fatala stato finiĝis, sed en efektiveco povas atendi nin pli teruraj okazaĵoj, kiuj povos kaŭzi grandan suferon al Tokio.

La compagnie d’électricité Tokyo avait publié que, le 12 mars avant 9h, l’eau de refroidissement ne recouvrait plus du tout le cœur, mais, d’après le rapport cette fois-ci, le cœur avait déjà complètement fondu au plus tard à 9h. D’après une analyse erronée de la situation, la compagnie a mis sur pied un plan de remise en marche du réacteur.
Les mots “fusion du réacteur” me terrorisent. Il indique l’état critique du réacteur. En outre, ce n’est pas seulement un réacteur mais d’autres également qui sont dans une situation très difficile. Peut-on bien contrôler les éléments nucléaires ? Beaucoup de personnes pensent déjà que la situation critique est maintenant passée mais, dans la réalité, peuvent nous attendre des choses plus terrifiantes, susceptibles de causer de grands dommages à Tokyo.

Letero el la urbo Sendai

La 11an de majo ni havis Esperanto-kunsidon en la artgalerio “Birdo Flugas” en la urbo Ŝiogama, posedata de esperantistino. Ĝi estis tre bele rearanĝita malgraŭ la damaĝo de la tertremo kaj la cunamo.
Entute 15 homoj partoprenis. Manĝante suŝi-ojn kaj trinkante bieron kaj sukon, ni gaje babilis. Ni aŭskultis raporton de s-ino Sanpei Keiko, kiu vojaĝis en Francio, prelegante pri la katastrofo.

Lettre de la ville de Sendai

Le 11 mai, nous avons eu une réunion d’espéranto dans la galerie d’art “Birdo Flugas” propriété d’une espérantophone, dans la ville de Shiogama, Elle a été très joliment réarrangée malgré les dommages du séisme et du tsunami.
En tout ont participé 15 personnes. En mangeant des sushis et en buvant de la bière et des jus, nous avons bavardé gaiement. Nous avons écouté le compte-rendu de Mme Sanpei Keiko qui a voyagé en France et y a raconté la catastrophe.

Letero el la urbo Hukuŝima

Mi volis scii, kiel fartas mia amikino loĝinta en la urbo Tomioka, la urbo de la nuklea centralo, kaj vane telefonis pli ol 10 fojojn al ŝi kaj al la rifuĝejoj en mia urbo. Hodiaŭ mi denove telefonis al la rifuĝejo kaj lasis mian telefonnumeron. Feliĉe post unu horo venis ŝia telefonvoko.
Ŝi translokiĝis 5 fojojn de unu rifuĝejo al la alia, kaj nun ŝi loĝas en la gubernio Ibaraki. Dank’ al la edzino de sia frato, ŝi nun vivas en la domo preparita de la gubernio. Ĝi estas malgranda kaj situas en la monteto ..., sed ŝi sentas sin feliĉa, loĝante kun siaj familianoj. En rifuĝejoj ŝi spertis malfacilon, havante maljunan, kuŝantan patrinon.
La eksplodbruoj de la centralo la 12an de marto estis teruregaj, ne imageblaj en tiu ĉi mondo. Ŝia domo situas 15 kilometrojn fore de la centralo. Kun ploro ŝi diris, ke ŝi ne plu povos reveni hejmen.

Lettre de la ville de Hukushima

Je voulais savoir comment allait mon amie qui habitait à Tomioka, la ville de la centrale nucléaire, mais je lui ai téléphoné plus de 10 fois sans succès, ainsi qu’aux refuges. Aujourd’hui, j’ai à nouveau téléphoné au refuge et ai laissé mon numéro de téléphone. Heureusement, une heure après, je recevais son coup de fil.
Elle a déménagé 5 fois d’un refuge à un autre et maintenant, elle loge dans la province d’Ibaraki. Grâce à la femme de son frère, elle vit maintenant dans une maison préparée par la province. Elle est petite et située sur les collines... mais elle se sent heureuse, habitant avec sa famille. Dans les refuges, elle a eu des difficultés, vivant avec une vieille mère alitée.
Les bruits d’explosion de la centrale, le 12 mars, étaient terrifiants, inimaginables dans ce monde. Sa maison est située à 15 kilomètres de la centrale. En pleurant elle a dit qu’elle ne pourra plus revenir chez elle.

Afiŝoj en la hotelo

La 10an mi tranoktis en hotelo en la varmfontejo Minakami por subteni turisman mondon, kiu multe suferas pro malmultiĝo de turistoj. La hotelisto diris, ke dum la marto post la tertremo venis nur 100 turistoj al sia granda hotelo, kiu kapablas akcepti 500 homojn tage. Laŭ lia supozo kelkaj hoteloj en Minakami bankrotos. Por subteni la hotelon, mi trinkis multe kaj aĉetis kukon kiel donacon al mi.

Affiches dans l’hôtel

Le 10 mai, j’ai passé la nuit dans un hôtel aux thermes Minakami pour soutenir l’économie du tourisme qui a beaucoup souffert de la diminution des visiteurs. L’hôtelier a dit qu’au mois de mars après le séisme, seulement 100 personnes sont descendues à son grand hôtel qui a une capacité de 500 places par jour. D’après lui, quelques hôtels à Minakami feront faillite. Pour soutenir l’hôtel, j’ai beaucoup bu et me suis acheté un gâteau comme cadeau.

En la akcepteja halo mi vidis jenajn afiŝojn :
1. Legomoj produktitaj en la gubernio Gunma (kie estas Minakami) estas sekuraj.
Antaŭe la registaro malpermesis la vendon de kelkaj specoj de legomoj el Gunma, pro kio oni anoncas la sekurecon de legomoj al turistoj.
2. Pardono pro ne sufiĉa lumo
Pro manko de elektro en nia regiono oni devas ŝpari elektron.
3. Rabato de 500 enoj por masaĝo
Eble pro malmultiĝo de turistoj masaĝisto devas rabati la tarifon.

Dans le hall d’accueil, j’ai vu les affiches suivantes :
1. Les légumes produits dans la province de Gunma (où se trouve Minakami) sont sains.
Auparavant, le gouvernement avait interdit la vente de quelques espèces de légumes provenant de Gunma, c’est pourquoi on annonce aux touristes qu’ils sont consommables en toute sécurité.
2. Excuses pour la lumière insuffisante
À cause de la pénurie d’électricité dans notre région, nous devons l’économiser.
3. Réduction de 500 yens pour les massages
Peut-être à cause de la diminution des touristes, un masseur doit baisser ses tarifs.

En la montara regiono ĉio estis verda, kaj multpetalaj sakuroj floris bele. Estas bedaŭrinde, ke la vetero estis pluva. Mi rezignis planitan montgrimpadon sur la najbaran monton.

Dans la région montagneuse, tout est vert et de nombreux sakuras aux nombreux pétales ont joliment fleuri. Il est dommage que le temps ait été pluvieux. J’ai renoncé à une ascension prévue sur la montagne voisine.


(message suivant : 19 mai)


- Espéranto-Angers -