Centre Culturel Angevin d'Espéranto / Anĝeva Esperanto-Asocio

Vous êtes ici  :  Accueil > Ils l’ont utilisé > Correspondance du Japon > Messages septembre 2011

Le 5 septembre

(message précédent : 4 septembre)
(rapide traduction avec contributions de Simone ; le texte, plus joliment présenté mais en espéranto seulement, se trouve sur le site de SAT : ici)


Le 5 septembre / La 5an de septembro

La 3an de septembro okazis packunveno fare de “Societo de Naŭa Artikolo de la Japania Konstitucio”, kies ĉefo mi estas. Ĉi-foja kunveno konsistis el du prelegoj ; “Mia hejmloko estas ene de la ‘avertita’ urbo” de s-ino Harigai Ĵunko, emerita instruistino, kaj mia raporto pri la vizito al damaĝitaj regionoj. Hodiaŭ mi raportos ŝian prelegon.

Le 3 septembre a eu lieu une réunion pacifique de la “Société du Neuvième Article de la Constitution Japonaise” dont je suis le président. La réunion de cette fois-ci comprenait deux conférences ; “Mon lieu de vie est à l’intérieur de la ville ‘avertie’ ” par Mme Harigai Junko, enseignante retraitée, et mon compte-rendu de visite dans des régions sinistrées. Aujourd’hui, je ferai un compte-rendu de sa conférence.

Mia hejmurbo estas la urbo Namie apud la Nuklea Centralo n-ro 1 de Fukuŝima. Tiu urbo havis 20 908 loĝantojn, el kiuj mortis 128 kaj malaperis 55 en la tertremo kaj la cunamo. 600 domoj laŭ la marbordo estis detruitaj per la cunamo, do du tagojn poste la urba funkcio translokiĝis al la montara distrikto, kaj pli poste pro radioaktiveco, al la urbo Nihonmacu. La urbo fariĝis danĝera pro radioaktiveco, tial 40% de la loĝantoj nun loĝas ekster la urbo.

La ville où je vis est Namie près de la Centrale Nucléaire n-ro 1 de Fukushima. Cette ville avait 20908 habitants, parmi lesquels 128 sont morts et 55 ont disparu dans le séisme et le tsunami. 600 maisons le long de la côte ont été détruites par le tsunami, donc deux jours après, les services de la ville ont emménagé dans le district en montagne, et plus tard, à cause de la radioactivité, dans la ville de Nihonmacu. La ville est devenue dangereuse à cause de la radioactivité, c’est pourquoi 40% des habitants vivent maintenant à l’extérieur de la ville.

En la urbo loĝis miaj 96-jara patrino, mia fratino kaj ŝia edzo. La 12an, unu tagon post la tertremo, mi telefonis al ili, sed neniu respondis. Post unu semajno mi trovis mian fratinon kaj ŝian edzon, sed ne mian patrinon, kiu loĝis en maljunulejo. La 20an mi fine trovis ŝin en la maljunulejo situanta en la fora montara distrikto de la urbo Aidu. Tien rifuĝis multaj maljunuloj, tial mankis litoj kaj ili devis dormi en la koridoro kiel en la ambulanco. Ŝi estis demenca, sed frontante al tiu serioza situacio, ŝi normaliĝis. Ŝi diris, ke ŝi iros ien ajn por vivi, kaj nun ŝi loĝas en la urbo Kaŭasaki najbara de Tokio. Tamen male de mia patrino, troviĝis multaj maljunuloj, kies mensstato plimalboniĝis.

Dans la ville habitaient ma mère de 96 ans, ma sœur et son mari. Le 12 mars, un jour après le séisme, je leur ai téléphoné mais personne n’a répondu. Une semaine après, j’ai trouvé ma sœur et son mari mais pas ma mère qui vivait en maison de retraite. Le 20, je l’ai enfin trouvée dans la maison de retraite située dans le lointain district montagneux de la ville de Aidu. S’y sont réfugiées beaucoup de personnes âgées, c’est pourquoi des lits manquaient et elles devaient dormir dans le couloir comme dans une ambulance. Elle souffrait de démence, mais en affrontant la gravité d’une telle situation, elle a retrouvé son équilibre. Elle a dit qu’elle ira quelque part pour vivre, et maintenant elle habite dans la ville de Kawasaki voisine de Tokyo. Cependant, contrairement à ma mère, il s’est trouvé de nombreuses vieilles personnes dont l’état mental s’est détérioré.

Edzino de mia frato diras, ke ŝi nepre revenos hejmen en la urbo Namie. Multaj miaj konatoj, ĝenerale maljunaj, same diras : “Sen loĝantoj la urbo fariĝos neloĝebla, pro kio ni, pli ol 60-jaraj, revenos kaj tenos la hejmon en la bona stato, kaj post 50 jaroj ni revenigos niajn genepojn”.
Post la katastrofo mi estis malkontenta kaj kolera pro la registaro kaj TEPCO, kiuj ĉiam mensogas kaj kaŝas la veron, sed kiam mi aŭdis, ke la sake-farejo de la urbo decidis rekomenci produktadon, al mi revenis kapablo senti malĝojon kun larmoj. Mia kolero iom kvietiĝis, sed mi ankoraŭ suferas pro sencdiferenco inter mi kaj tiuj, kiuj ne rekte suferas pro la nuklea akcidento.

L’épouse de mon frère dit que, sans aucun doute, elle retournera chez elle dans la ville de Namie. Beaucoup de mes connaissances, en général âgées, disent pareillement : “Sans habitants, la ville deviendra inhabitable, c’est pourquoi nous, âgés de plus de 60 ans, retournerons là-bas et tiendrons le foyer en bon état, et dans 50 ans, nous ferons revenir nos petits-enfants”.
Après la catastrophe, j’étais mécontente et en colère à cause du gouvernement et de TEPCO qui mentent toujours et cachent la vérité, mais quand j’ai entendu que la fabrique de saké de la ville avait décidé de redémarrer la production, je fus de nouveau capable de ressentir de la tristesse avec des larmes. Ma colère s’est calmée un peu, mais je souffre de la différence entre moi et ceux qui ne souffrent pas directement de l’accident nucléaire.

Eksteraj homoj provas kuraĝigi la suferantojn per la vorto kiel “Ganbare” (Strebu ! Tenu vin forte !”), sed ĉiun fojon, kiam mi aŭdas tiun vorton, mi pensas, ke tiu vorto ne kongruas kun mia sento. La plej grava afero nun estas, ke ni ne forgesu la malĝojon, ni frontu al tiu malĝojo kaj ni insiste parolu pri aferoj, kiujn ni perdis, kaj tiamaniere ni havu komunan senton kun la suferantoj.
ntaŭ 17 jaroj, nome en 1994, poeto Ŭakamacu Ĵootaroo antaŭvidis la hodiaŭan okazintaĵon jene :

Les personnes extérieures essaient d’encourager les victimes par le mot tel que “Ganbare” (Faites tout votre possible ! Tenez bon !”), mais chaque fois que j’entends ce mot, je pense que ce mot ne correspond pas à mes sentiments. Maintenant, le plus important pour nous est de ne pas oublier cette tristesse, de l’affronter et de parler avec force des choses que nous avons perdues et d’avoir ainsi un sentiment de compassion envers les victimes.
Il y a 17 ans, à savoir en 1994, le poète Wakamacu Jootaroo avait prévu les événements d’aujourd’hui ainsi :

Nun troviĝas pli ol 50 nukleaj reaktoroj en Japanio. Tiu nombro estas enorma. Kaj kvinono de tiuj funkcias inter 10-kilometra zono en nia distrikto. En tiu malgranda tereno TEPCO nun planas konstrui aliajn du reaktorojn. Al ni ĉiuj estas klare, kio tio signifas. Ni devas imagi pereigan aferon okazi en niaj urboj, same kiel en Ĉernobil. Ni devas demandi nin, ĉu ni povos akcepti tiun kiel nian propran aferon. Tio ne signifas, ke ni mortos momente, neniam komprenante, kio okazas al ni. Tio signifas jenajn aferojn :
Ni devas forlasi nian hejmlokon, nian kutimon, nian domon, niajn kampojn kaj ĉiun posedaĵon, al kiuj ni, niaj gepatroj, geavoj kaj prauloj, de generacio al generacio, kutimiĝis. Ni perdos laboron, ni ne rajtos reveni hejmen dum 10 jaroj, 20 jaroj aŭ pli longe, loĝante en fremda loko, kaj familianoj povos apartiĝi. Tia situacio okazos al cent mil homoj aŭ ducent mil homoj. Mia tia imago ne estas senbaza, mi imagas surbaze de la realo de Ĉernobil.

Actuellement, il y a plus de 50 réacteurs nucléaires au Japon. C’est un nombre énorme. Et un cinquième fonctionne dans une zone de 10 kilomètres dans notre district. Sur ce petit terrain, TEPCO prévoit maintenant de construire deux autres réacteurs. Pour nous tous, ce que cela signifie est très clair. Nous devons imaginer une situation fatale ayant lieu dans nos villes, de la même façon qu’à Tchernobyl. Nous devons nous demander si nous pourrons accepter cela pour nous-mêmes. Cela ne signifie pas que nous mourrons en un moment, ne comprenant jamais ce qui nous arrive. Cela signifiera les choses suivantes :
Nous devons abandonner nos lieux de vie, nos habitudes, notre maison, nos champs et toutes les choses que l’on possède auxquelles nous, nos parents, nos grands-parents et ancêtres, de génération en génération, nous étions habitués. Nous perdrons notre travail, nous n’aurons pas le droit de revenir chez nous pendant 10 ans, 20 ans ou plus longtemps, habitant dans un lieu étranger, et des membres d’une même famille pourront se séparer. Cette situation arrivera à cent mille personnes, ou deux cent mille. Une telle imagination mienne n’est pas sans fondement, j’imagine d’après la réalité de Tchernobyl.

Vesperon de la 13a de aŭgusto al mi revenis memoro pri mia juneco jene : (poemo ĉi-sube)

Le soir du 13 août, il m’est revenu un souvenir de ma jeunesse ainsi : (poème ci-dessous, non traduit)


Dezertaj montoj kaj riveroj sen la loĝantoj
Kune kun montoj, el kiuj fluas riveroj,
kune kun maro, al kiu tiuj riveroj enfluas,
homoj povas vivi.

Abunde fluas riverakvo,
Rapide kreskas rizplantoj en la kampoj.
Mi biciklas al la fiŝvendejo laŭ la marbordo,
“Kion vi havas hodiaŭ ?”
En la akvujoj kaj en la kestoj
vidiĝas skombroj, sepioj, sairoj kaj aliaj fiŝoj.
Krude, boligite, rostite, ĉiamaniere kuirite
ili estas bongustaj.

Ventoj el la maro estas freŝaj,
tial ni ne bezonis elektran ventumilon,
ne ekzistis tiutempe klimatiziloj.

Ĉijo-njo, kurbiĝnta maljunulino, donas al mi
tomatojn, kukumojn kaj kukurbojn
produktitajn en sia kampo,
“Mi sentas min agrabla, laborante en la kampo,” ŝi diras.

En julio ventoj transsendas sonojn de flutoj kaj tamtamoj
ludataj de junuloj preprantaj sin por Bon-danco
okazonta vesperon de la 15a de aŭgusto.

La 13a de aŭgusto estas la unua tago de Bon.
Infanoj, vestante sin per somera kimono kun zono,
tenas malgrandan lanternon en sia mano,
ĉiuj familianoj vizitas siajn familiajn tombojn.
“Bruligu incenson al la tombo de nia eksa reĝo Sooma !”
Tombojn de la prauloj ni lumigas ruĝe
per lanterno unu metron longa
per lanterno granda kaj ronda,
ni invitas spiriton de niaj geavoj, gepatroj, gefratoj,
ili revenas al nia mondo en ruĝe bruligantaj flamoj.

En la distrikto en la “avertita” zono,
ne troviĝas loĝantoj,
nun kreskas herboj kaj herbegoj,
domoj malbonodoras netolereble pro bestaj fekaĵoj.

Dum tiu-ĉi Bon, neniu bruligas fajron,
kiamaniere en tiu mallumo niaj prauloj povos reveni hejmen ?
Malĝojo de la vivantoj,
ĝemadoj de la mortintoj,
vagadas sub la ĉielo karega al ni.


(message suivant : 9 septembre)


- Espéranto-Angers -