Centre Culturel Angevin d'Espéranto / Anĝeva Esperanto-Asocio

Vous êtes ici  :  Accueil > Ils l’ont utilisé > Correspondance du Japon > Messages juin 2011

Le 14 juin

(message précédent : 11 juin)
(rapide traduction, avec contributions de Simone ; images reprises de cette page sur le site de SAT)


(ĉi-supra bildo) El albumo de la vilaĝestro de Iitate (el la gazeto Semajna Asahi, la 3an de junio)

(image ci-dessus) Tiré d’un album du dirigeant du village de Iitate (extrait de la revue hebdomadaire Asahi, le 3 juin)


Le 14 juin / La 14-an de junio

Note (engagée !) du traducteur : un témoignage qui montre que même si l’on n’habite pas à côté d’une centrale nucléaire, on peut être victime d’un accident nucléaire... Si vous voulez en savoir plus sur la tragédie du village de Iitate : ici.

Famiĝis la nomo Iitate

Ĉiuj nukleaj centraloj en Japanio havas sian nomon el la loka nomo krom Hukuŝima kaj Ŝimane, ekzemple la centralo Hamaoka situas en la distrikto Hamaoka, la centralo Onagaŭa en la urbo Onagaŭa ktp. Kvankam la centralo Hukuŝima n-ro 1 situas en la urboj Hutaba kaj Ookuma, ĝi ne havas tiujn nomojn, sed la guberninomon de Hukuŝima. Rilate al tiu akcidento ankaŭ alia vilaĝo Iitate fariĝas fama. Ĝi devus esti trankvila kampara vilaĝo situanta ekster 30-kilometra zono de la centralo, sed malbonŝance ĝi situas laŭ la vojo de la ventoj, kiuj flugas de la centralo. Pro tio radioaktiveco fariĝis tiel forta en tiu vilaĝo, ke la registaro ordonis, ke la vilaĝanoj evakuu la vilaĝon ĝis la fino de majo.
En la lasta jaro tiu vilaĝo aperigis en ĵurnaloj anoncon, ke ĝi volas ricevi uzitajn infanlibrojn por sia biblioteko, ĉar mankas buĝeto por tio. Multaj japanoj, kaj ankaŭ mia edzino, sendis librojn al la vilaĝo. Poste venis dankletero kun la informo pri la vilaĝo. Hodiaŭ hazarde mi trovis tiun leteron, kiun mi resume tradukos.

Le nom de Iitate est devenu célèbre

Le nom de toutes les centrales nucléaires au Japon provient du nom du lieu, hormis pour Fukushima et Shimane, par exemple la centrale de Hamaoka est située dans le district de Hamaoka, la centrale de Onagawa dans la ville d’Onagawa etc. Bien que la centrale de Fukushima n°1 soit située dans les villes de Hutaba et Ookuma, elle ne porte pas ces noms mais le nom de la province de Fukushima. En ce qui concerne cet accident, Iitate, un autre village, est lui aussi maintenant très connu. Il aurait dû être un tranquille village de campagne situé hors de la zone des 30 kilomètres autour de la centrale mais, par manque de chance, il est situé sur la route des vents qui proviennent de la centrale. À cause de cela, la radioactivité est devenue tellement forte dans ce village que le gouvernement a ordonné que les habitants l’évacuent d’ici la fin mai.
L’année dernière, ce village avait fait paraître une annonce dans les journaux, pour recevoir des livres d’enfants déjà utilisés pour sa bibliothèque parce que le budget pour cela manquait. Beaucoup de Japonais, et également ma femme, avaient envoyé des livres au village. Ensuite était parvenue une lettre de remerciement avec des informations sur le village. Aujourd’hui par hasard, j’ai trouvé cette lettre que je vais traduire en résumé.

Konstruu nian vilaĝon de Madei-vivo
La vilaĝestro Sugano Norio (64-jara)

Antaŭe Japanio estis la plej sekura lando en la mondo, kaj ĉiuj opiniis, ke ili estas feliĉaj, naskiĝinte en tiu ĉi lando. Tamen lastatempe ŝajnas al ni, ke Japanio fariĝas la plej malsekura lando en la mondo. Oni diras, ke troviĝas multaj konstruaĵoj, kiuj falos facile en ne tiel forta tertremo, multaj mortis en la akcidento de tro rapida trajno, gepatroj mortigas infanojn, ktp. Certe troviĝas diversaj kialoj por tiuj aferoj, sed resume ni povas konkludi, ke la ideo “pli efike, pli rapide kaj pli riĉe” kaŭzis ĉiujn malbonaĵojn.

Construisez notre village de vie "madei" (décroissante ? tranquille ?)
Le dirigeant du village Sugano Norio (64 ans)

Auparavant, le Japon était le pays le plus sûr au monde et tous pensaient qu’ils étaient très heureux d’être nés dans ce pays. Cependant, dernièrement, il nous a semblé que le Japon est devenu le pays le plus dangereux au monde. on dit que de nombreuses constructions s’écrouleront lors d’un tremblement de terre de force même moyenne, que beaucoup mourront dans l’accident d’un train trop rapide, que des parents tueront des enfants, etc. Il y a certainement des causes à toutes ces affaires, mais en résumé nous pouvons conclure que l’idée de “plus efficace, plus vite, plus riche” a causé tous les malheurs.

Multaj kontraŭis la ideon “malrapide”

5 jarojn antaŭe mi proponis 5-jaran planon surbaze de la ideo “malrapida vivo”, tamen multaj kontraŭis la vorton “malrapida”. Dum la pasintaj 50 jaroj ni vivis surbaze de la ideo “Rapideco estas bona kaj malrapideco estas malbona”. Eĉ en nia “malrapida” vilaĝo tiu ideo radikiĝis profunde en la koro de la vilaĝanoj, tial ili tuj reagis negative al mia propono.
Kiam mi cerbumis, kiamaniere mi komprenigas mian ideon al la vilaĝanoj, iu diris al mi : “Ĉu ‘malrapida’ ne signifas ‘madei’ ?” Madei estas vorto, kiun oni ofte uzis antaŭe kiel “Se vi ne prizorgas viajn gefilojn “madei”, vi havos malfacilon poste” aŭ “Tiu edzino ne laboras madei, kiel malbona ŝi estas !” Tiu vorto “madei”, devenante de la vorto made (ambaŭmane), havas signifon “valore”, “zorgeme”, “malrapide”, “atenteme”, “kore”, “diligente”, t.e “fari ĉion per ambaŭmane”. Mi proponis “madei-vivon” anstataŭ “malrapida vivo” kaj ĉiuj tuj komprenis, kion mi celis.

Beaucoup s’opposaient à l’idée de “lentement”

5 ans auparavant, j’avais proposé un plan de 5 ans avec comme base l’idée d’une “vie lente”, cependant beaucoup se sont opposés au mot “lent”. Pendant les 50 dernières années, nous avons vécu avec comme idée de base “La rapidité est une bonne chose et la lenteur est mauvaise”. Même dans notre village “tranquille”, cette idée s’est profondément enracinée dans le cœur des villageois, c’est pourquoi ils ont immédiatement réagi négativement à ma proposition.
Quand j’ai réfléchi de quelle manière faire comprendre mon idée aux villageois, quelqu’un m’a dit : “Est-ce que ‘lent’ ne veut pas dire ‘madei’ ?” Madei est un mot que l’on utilisait souvent auparavant comme “Si tu ne t’occupes pas de tes enfants “madei”, tu auras des difficultés ensuite ” ou “Cette femme ne travaille pas "madei", comme elle est mauvaise !” Ce mot “madei”, issu du mot "made" (avec les deux mains) a le sens de “avec valeur/mérite”, “avec grand soin”, “lentement”, “avec attention”, “venant du cœur”, “diligemment”, c’est-à-dire “tout faire avec les deux mains”. J’ai proposé une “vie madei” au lieu d’une “vie lente” et tous ont immédiatement compris mon but.

Projektoj por “madei-vivo”

Ni organizas madei-tablotenisan konkurson. En la ordinara tabloteniso oni provas venki la alian per forta frakasbato. Sed en nia tabloteniso geedzoj, geknaboj, geamikoj pare konkursas, kiel longe ili povas ludi, redonante facile redoneblajn pilkojn. La atmosfero de tiu tabloteniso estas tre familia kaj tre varma, malsame ol tiu de ordinara tablotenisa konkurso.
La vilaĝo donas 50000 enojn da kupono valida nur en la vilaĝo por la tria kaj pli postaj infanoj en la familio ĝis tiuj finos la kurson de mezlernejo. Por aĉeti buson por la mezlernejo ni emisiis kreditoraĵojn, ne pro tio, ke mankas buĝeto, sed pro tio, ke vilaĝanoj kunlaboru por infanoj.
Nia vilaĝo estas malgranda kun 6500 vilaĝanoj, sed mi estas certa, ke se ni paŝas surbaze de tiu madei-vivo, ni povos antaŭeniri sendepende. Multaj vilaĝoj provas postvivi, kuniginte sin kun pli granda urbo, sed se ni provas vivi sendepende, vilaĝanoj povas vivi pli vigle, pli kunlabore kaj pli fervore. Ni ne elektu facilan vojon sed malfacilan, kaj tio donos instruon kaj edukadon al la venontaj generaciuloj. Nun estas la epoko por homamo, amikeco kaj madei-vivo. Nia vilaĝo Iitate certe fariĝas “brilanta vilaĝo” paŝon post paŝo. (Fino)

Projets pour une “vie madei”

Nous organisons un tournoi de tennis de table “madei”. D’ordinaire, au ping-pong, on essaie de vaincre l’autre par un coup foudroyant. Mais dans notre ping-pong, des conjoints, des enfants, des amis concourent par paires, aussi longuement qu’ils peuvent jouer, en renvoyant des balles que l’on peut facilement renvoyer. L’ambiance de ce tennis de table est très familiale et chaleureuse, différente de celle d’un concours habituel de ping-pong.
Le village donne 50000 yens de coupons valables seulement dans le village pour le troisième enfant et les suivants dans la famille, jusqu’à ce que ceux-ci terminent leurs études au collège. Pour acheter un bus pour le collège, nous avons émis des créances, non pas parce qu’il manque le budget mais parce que les villageois doivent travailler ensemble pour les enfants.
Notre village est petit avec 6500 habitants mais je suis sûr que si nous suivons/marchons/avançons selon une vie "madei", nous pourrons aller de l’avant de façon indépendante. Beaucoup de villageois essaient de survivre en se rassemblant dans une plus grande ville, mais si nous essayons de vivre de manière indépendante, les villageois peuvent vivre de façon plus active, de façon plus collaborative et avec plus de ferveur. Ne choisissons pas la voie facile, mais la difficile, et cela sera un enseignement et une éducation pour les futures générations. Actuellement, c’est le temps de l’humanisme, de l’amitié et de la vie "madei ». Notre village Iitate deviendra certainement un “village brillant”, pas après pas. (Fin)

Tragedio atakis la vilaĝon

La fotoj en la unua paĝo estas fotitaj de tiu vilaĝestro. Ĉiuj estis feliĉaj. Kiam li estis 26-jara, li akiris fotilon. Kiam li fariĝis estro de la vilaĝa civitana halo, li komencis foti vilaĝanojn. Nun tiuj vilaĝanoj havas malfacilon pro la nuklea akcidento. La 15an de majo komenciĝis “planita evakuo”. Laktofabrikistoj devas forlasi bovinojn, kiujn ili prizorgis kiel siajn familianojn. Terkulturistoj ĝemas, ĉar ili devas ĉesi kultivadon. Infanojn atakas korpe radioaktiveco kaj kore maltrankvilo de la gepatroj. La vilaĝo, kiu neniun profiton ricevis de la nuklea centralo, nun suferegas.
La vilaĝestro decide deklaris la 15an de majo, kiam 10 familioj forlasis la vilaĝon : “Mi estas tre malĝoja. Ni celis igi nian vilaĝon la plej bela vilaĝo en Japanio, sed nun nia vilaĝo fariĝis alisignife fama en la mondo. Dum multaj jaroj ni protektis tiun vilaĝon, zorgante rizplantojn kaj brutaron kontraŭ multfojaj malvarmaj klimatoj. Ni ne plu havas elekton refunkciigi nukleajn centralojn en Hukuŝima. Ni forĵetu tiujn. Mi strebas per mia tuta forto por ke ĉiuj vilaĝanoj povu reveni hejmen plej frue”.

Une tragédie a frappé le village

Les photos sur la première page ont été prises par ce maire. Tous sont heureux. À 26 ans, il a acquis un appareil-photo. Quand il est devenu dirigeant de la halle citoyenne du village, il a commencé à photographier les villageois. Maintenant, ces villageois ont des difficultés à cause de l’accident nucléaire. Le 15 mai a commencé une “évacuation planifiée”. Les producteurs de lait doivent abandonner leurs vaches dont ils se sont occupés comme des membres de leurs familles. Les agriculteurs se lamentent parce qu’ils doivent arrêter l’agriculture. Les enfants sont frappés au corps par la radioactivité et au cœur par l’inquiétude de leurs parents. Le village, qui n’a reçu aucun profit de la centrale nucléaire, souffre maintenant beaucoup.
Le dirigeant du village a déclaré le 15 mai, quand 10 familles ont abandonné le village : “Je suis très triste. Nous avions comme but de rendre notre village le plus beau village du Japon mais maintenant, il est devenu très connu dans le monde d’une tout autre manière. Pendant de nombreuses années, nous avons protégé ce village, prenant soin des plants de riz et du bétail contre les temps froids très fréquents. Nous n’avons plus le choix de redémarrer des centrales nucléaires à Fukushima. Jetons celles-là. Je ferai tout mon possible pour que tous les villageois puissent revenir chez eux le plus tôt possible ”.

La 11-12an de junio okazis la 60a Esperanto-Kongreso de la regiono Kantoo kun la partopreno de 126 esperantistoj. Kantoo estas la regiono, kiu inkludas Tokion kaj la ĉirkaŭajn guberniojn. Por tiu ĉi kongreso ni invitis f-inon Nguyen Thi Phuong el Vjetnamio por marki la 60an datrevenon de nia kongreso kaj la okazigon de la 97a UK en Vjetnamio en 2012. Mi timis, ke malmultaj homoj venos pro la funebra etoso de la katastrofo, sed dank’ al nia klopodo kaj la subteno de esperantistoj la kongreso sukcesis.

Les 11 et 12 juin a eu lieu le 60ème Congrès d’Espéranto de la région de Kantoo avec la participation de 126 espérantistes. Kantoo est la région qui comprend Tōkyō et les provinces aux alentours. Pour ce congrès, nous avons invité Mlle Nguyen Thi Phuong du Viêt Nam pour marquer le 60ème anniversaire de notre congrès et la tenue du 97ème Congrès Mondial d’Espéranto au Viêt Nam en 2012. J’ai craint que peu de personnes participeraient à cause de l’atmosphère endeuillée par la catastrophe, mais grâce à nos efforts et au soutien des espérantistes, le congrès a eu lieu avec succès.


(message suivant : 16 juin)


- Espéranto-Angers -