Centre Culturel Angevin d'Espéranto / Anĝeva Esperanto-Asocio

Vous êtes ici  :  Accueil > Ils l’ont utilisé > Correspondance du Japon > Messages juin 2011

Le 8 juin

(message précédent : 2 juin)
(rapide traduction, avec contributions de Simone ; le texte, en espéranto seulement, se trouve sur le site de SAT : ici)


(ĉi-supra bildo) Mia patrino, mia fratino kaj mi antaŭ la tombo de mia patro oktobre en 2008.

(image ci-dessus) Ma mère, ma sœur et moi devant la tombe de notre père en 2008.


Le 8 juin / La 8-an de junio

Donacoj de mia patrino al suferantoj
Mia patrino 93-jara, kiu loĝis sola post la morto de mia patro, mortis la 19-an de majo. Ŝia domo estas pli nova kaj granda, tial mi decidis translokiĝi al ŝia domo. La problemo estis, kiamaniere forigi superfluajn aĵojn.

Dons de ma mère aux victimes
Ma mère de 93 ans, qui habitait seule après la mort de mon père, est décédée le 19 mai. Sa maison est plus récente et plus grande, c’est pourquoi j’ai décidé d’y emménager. Le problème est : comment se débarrasser des choses superflues.

Mi ekpensis donaci tiujn aĵojn al suferantoj en la regiono Toohoku. Mi telefonis al mia konato, aktivulo de Japana Komunista Partio. Li tuj vizitis min kun virino, kiu notis, kiujn ni povos donaci. Ŝi telefonis al la filio de Komunista Partio en la urbo Iŭanuma en la gubernio Mijagi por scii, kiujn oni bezonas, kaj antaŭhieraŭ venis al mi 5 virinoj, kiuj pakis manĝilarojn, kuirpotojn, tranĉilojn, komputilojn, bakujojn, vestaĵojn, kovrilojn ktp., kaj hieraŭ venis 5 viroj kun ŝarĝaŭto, kiuj portis fridujon, lavmaŝinon kaj aliajn jampakitajn aĵojn en la aŭton, kaj hodiaŭ tiuj aĵoj estis transportataj al Iŭanuma.

J’ai pensé donner ces affaires aux victimes dans la région de Toohoku. J’ai téléphoné à une connaissance, militant du Parti Communiste Japonais. Il m’a tout de suite rendu visite avec une femme qui a noté quelles choses je pouvais donner. Elle a téléphoné à la filiale du Parti Communiste dans la ville de Iwanuma dans la province de Mijagi pour savoir de quelles choses on a besoin et avant-hier 5 femmes m’ont rendu visite : elles ont emballé couverts, casseroles, couteaux, ordinateurs, fours, vêtements, couvertures, etc. et hier 5 hommes sont venus avec un camion et ont emporté le réfrigérateur, la machine à laver et autres choses déjà emballées et, aujourd’hui, tout cela a été transporté à Iwanuma.

Ekde la komenco Japana Komunista Partio kolektas monon kaj sendas savotrupojn al la damaĝita regiono. Jam el mia urbo ne malmultaj iris al tiu urbo por helpi la loĝantojn. Tion mi sciis pere de la organo de la partio, sed ĉifoja rapida kaj glata laboro de la partianoj estis surpriza. Certe mia patrino estas ĝoja, ke ŝi povas helpi suferantojn tiamaniere. Ankaŭ mi, kaj mi adiaŭis kun granda dankemo al la ekiranta ŝarĝaŭto. Mi sentis kvazaŭ miaj gepatroj havus sian duan vivon en tiu urbo.

Depuis le début, le Parti Communiste Japonais collecte de l’argent et envoie des équipes de secours à la région sinistrée. Déjà, de ma ville, ils sont nombreux à être allés à cette ville pour aider les habitants. J’ai appris cela par l’organe du parti, mais le travail rapide et sans heurts des membres du parti cette fois-ci fut une surprise. Ma mère est certainement heureuse de pouvoir aider les victimes de cette façon. Moi aussi, et j’ai dit au revoir au camion qui partait avec une grande reconnaissance. Je ressentais comme si mes parents avaient une deuxième vie dans cette ville.

Mia patrino estis tre sana, pro kio mi povis libere agadi por Esperanto, vojaĝante al diversaj landoj. Ŝi lernis Esperanton, kiam ŝi estis juna kun mia patro. Ŝi tre ŝatis la francan kaj eĉ studis ĝin en Francio. Kiam ŝi estis 89-jara, ŝi relernis Esperanton per la koresponda kurso laŭ mia rekomendo. Ŝi bone komprenas mian agadon kaj estis ideala patrino por mi.

Ma mère était en très bonne santé, c’est pourquoi je pouvais librement agir pour l’espéranto, en voyageant dans divers pays.. Elle avait appris l’espéranto quand elle était jeune, avec mon père. Elle aimait beaucoup le français et l’avait même étudié en France. À 89 ans, elle s’est remise à apprendre l’espéranto par le cours par correspondance, selon ma recommandation. Elle comprenait bien mon activité et fut une mère idéale pour moi.

Malbonega odoro

Baldaŭ venos varmega kaj humida japana somero. Mankos elektro, tial oni cerbumas, kiamaniere oni pasigu la someron sen klimatizilo. Sed en la damaĝitaj regionoj aliaj, pli seriozaj problemoj okazas.
En kompanio Niŝidate-reizoo, fridkompanio de fiŝoj, oni finis forĵeti putrintajn fiŝojn kaj nun okupiĝas pri la refunkciigo de fridujoj. En tiu tago la cunamo forprenis ĉiujn instalaĵojn kaj maŝinojn novigitajn antaŭ 2 jaroj. 700 tunoj da friditaj sairoj kaj sepioj estis damaĝitaj. (laŭ la ĵurnalo Asahi la 20-an de majo)
Laŭ la marbordo de Toohoku troviĝas multaj fiŝhavenoj, do troviĝas multaj kompanioj, kiuj konservas multkvanton da fiŝoj. La cunamo detruis ĉiujn instalaĵojn, do fiŝoj en la fridujoj estas disĵetitaj sur la teron aŭ en la maron, kaj baldaŭ putris. En bildoj en televido kaj en ĵurnaloj oni ne povas flari odoron, sed ĉiuj vizitantoj al la damaĝitaj regionoj unuvoĉe diras : la odoro estas netolereble malbonega, simila al kadavra fetoro.

Une odeur nauséabonde

Bientôt arrivera l’été japonais très chaud et humide. L’électricité manquera, c’est pourquoi on réfléchit sur la manière de passer l’été sans climatiseur. Mais dans les régions sinistrées, d’autres problèmes plus sérieux existent.
À la compagnie Nishidate-reizoo, entreprise de congélation de poissons, on a fini de jeter les poissons pourris et on s’occupe maintenant de la remise en marche des congélateurs. Le jour du tsunami, toutes les installations et machines rénovées il y a 2 ans ont été emportées. 700 tonnes de sairas et seiches congelés ont été avariées (d’après le journal Asahi le 20 mai)
Le long de la côte de Toohoku se trouvent beaucoup de ports de pêche, c’est pourquoi il y a de nombreuses entreprises qui conservent une grande quantité de poisson. Le tsunami a détruit toutes les installations, les poissons des congélateurs ont alors été dispersés sur terre et dans la mer, et ont bientôt pourri. Sur des images à la télévision et dans les journaux, on ne peut sentir l’odeur mais tous les visiteurs des régions sinistrées le disent unanimement : l’odeur est très mauvaise, semblable à la puanteur d’un cadavre, c’est intenable.

Jen voĉoj de loĝantoj :

1. Virino 60-jara, kiu loĝas en rifuĝejo unu kilometron fore de la haveno : “Lastatempe la odoro estas tiel forta, ke ni ne povas sekigi lavataĵojn ekstere. Tamen ĉiuj klopodas restarigi la urbon, ni devas toleri ĝin”.
2. S-ino Tomizaŭa Ikuko en infanvartejo : “Aperas multaj muŝoj. Mi timas, ke muŝoj damaĝos sanon de la infanoj”.
3. S-ro Sugano Masakazu, prizorganto de la rifuĝejo : “Iuj suferas pro kapdoloro pro malbonega odoro. Ĉu ni povos vivi en ĉambroj kun fermitaj fenestroj ?”
En la urbo Oohunato, en la tago de la cunamo estis konservitaj 15000 tunoj da fiŝoj. Ekde aprilo oni komencis enterigi tiujn fiŝojn, sed pro manko de tereno kaj ŝarĝaŭtoj la laboro estas ne glata kaj ankoraŭ restas 2000 tunoj. La urbo komencis distribui insekticidon.

Voici des paroles d’habitants :

1. Une femme de 60 ans qui habite dans un refuge à un kilomètre du port : “Ces derniers jours, l’odeur était si forte que je ne pouvais étendre le linge à l’extérieur. Malgré cela, tout le monde essaie de relancer la ville, nous devons (donc) le supporter”.
2. Mme Tomizawa Ikuko dans un jardin d’enfants : “Beaucoup de mouches sont apparues. J’ai peur qu’elles affectent la santé des enfants”.
3. Mr Sugano Masakazu qui s’occupe du refuge : “Des personnes souffrent de maux de tête à cause de l’odeur nauséabonde. Pouvons-nous vivre dans des pièces avec les fenêtres fermées ?”
Dans la ville de Oohunato, le jour du tsunami, 15000 tonnes de poissons avaient été conservées. À partir d’avril, on a commencé à enterrer ces poissons mais, à cause du manque de terrain et de camions, le travail n’est pas facile et il reste encore 2000 tonnes. La ville a commencé à distribuer de l’insecticide.

Venena koto
La tero estas kovrita per koto, miksaĵo de ĉiuspecaj materialoj inkludante dioksinon. Kiam estas seka tago, polvo flugadas. helpantoj el ekster la regiono ĝenerale uzas maskon, sed loĝantoj kaj geknaboj malofte. Multaj tusas kaj iuj suferas pro pneŭmonito.

Une boue empoisonnée
La terre est couverte de boue, mélange de matériaux de toutes sortes, y compris de dioxine. Quand le temps est sec, la poussière vole. Les aides venant d’autres régions utilisent généralement un masque, mais les habitants et les enfants rarement. Beaucoup toussent et certains souffrent de pneumonie.

Malbonhigiena
En iuj lokoj akvo ankoraŭ ne venas. En la urbo Rikuzen-Takada 40% de la familioj ne havas akvon. La loĝantoj devas uzi provizorajn necesejojn. Volontuloj helpas purigi tiujn, sed oni timas, ke en varma somero gripo kaj toksiĝo pro manĝaĵoj disvastiĝos.

Insalubre
Dans certains endroits, l’eau n’est pas encore revenue. Dans la ville de Rikuzen-Takada, 40% des familles n’ont pas l’eau. Les habitants doivent utiliser des toilettes provisoires. Des volontaires les aident à les nettoyer mais on craint que pendant la chaleur de l’été, la grippe et des intoxications alimentaires ne se répandent.


(message suivant : 11 juin)


- Espéranto-Angers -